Σε μια περίοδο έντονων διπλωματικών διεργασιών και γεωπολιτικών ανακατατάξεων, το Ισραήλ στέλνει ένα σαφές και ηχηρό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον σχετικά με τους εξοπλισμούς της Τουρκίας. Μέσω του πρέσβη του στις Ηνωμένες Πολιτείες, Γιεχίελ Λάιτερ, το Τελ Αβίβ διαμηνύει πως δεν επιθυμεί την παραχώρηση των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στην Άγκυρα.
Σε συνέντευξή του στην Jerusalem Post, ο Ισραηλινός διπλωμάτης τόνισε πως «θα προτιμούσαμε η Τουρκία να μην παραλάβει F-35 από τις ΗΠΑ», επικαλούμενος σοβαρά ζητήματα ασφαλείας. Η δήλωση αυτή έρχεται να παγώσει τις όποιες ελπίδες είχε η τουρκική κυβέρνηση για άμεση επανένταξη στο πρόγραμμα, παρά τις φήμες για αναθέρμανση των συνομιλιών μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον.
Στρατηγική σημασία vs Επιθετικότητα Ερντογάν
Ο πρέσβης του Ισραήλ, αν και αναγνώρισε τη γεωστρατηγική βαρύτητα της γειτονικής μας χώρας, δεν μάσησε τα λόγια του για τον Τούρκο Πρόεδρο. Χαρακτήρισε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως «εχθρικό και πολεμοχαρή», μια στάση που, όπως υπονοείται, καθιστά την προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων εξαιρετικά ριψοκίνδυνη για την ισορροπία στην περιοχή.
«Κατανοούμε τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες», σημείωσε ο Λάιτερ, αναγνωρίζοντας πως πρόκειται για μέλος του ΝΑΤΟ με μεγάλο στρατό και καίρια γεωγραφική θέση. Ωστόσο, έθεσε σαφείς κόκκινες γραμμές, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
«Όχι» σε τουρκικά στρατεύματα στη Γάζα
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της τοποθέτησης αφορούσε τις φιλοδοξίες της Άγκυρας να αναλάβει ενεργό ρόλο στη Λωρίδα της Γάζας μετά τον πόλεμο. «Δεν μπορούμε να έχουμε τουρκικά στρατεύματα στη Γάζα ή τη Συρία», ξεκαθάρισε ο Ισραηλινός αξιωματούχος, προσθέτοντας πως αυτές οι θέσεις έχουν γίνει αποδεκτές από την αμερικανική πλευρά.
Η διαφορά με τη Σαουδική Αραβία και το ποιοτικό πλεονέκτημα
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση του Ισραήλ απέναντι σε άλλους περιφερειακούς παίκτες. Σε αντίθεση με την Τουρκία, ο Λάιτερ εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στη Σαουδική Αραβία. Όπως τόνισε, δεν υπάρχει φόβος ότι θα διακυβευτεί το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα (QME) του Ισραήλ από μια τέτοια συμφωνία, η οποία αναμένεται να συζητηθεί στην επερχόμενη συνάντηση του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Γιατί η Τουρκία «καίγεται» για τα F-35;
Η επιμονή της Άγκυρας για την απόκτηση των F-35 δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για το πιο διαδεδομένο μαχητικό 5ης γενιάς στον κόσμο, το οποίο προσφέρει δυνατότητες δικτυοκεντρικού πολέμου. Αυτό σημαίνει ότι τα αεροσκάφη, τα κέντρα διοίκησης και οι επίγειες μονάδες μοιράζονται πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο.
Για την τουρκική πολεμική αεροπορία, η απόκτηση αυτών των μαχητικών θα σήμαινε:
- Δυνατότητα πληγμάτων ακριβείας από αποστάσεις που δεν καλύπτονται από την εχθρική αεράμυνα.
- Επιχειρησιακή αξιοποίηση του πλοίου αμφίβιων επιχειρήσεων TCG Anadolu, το οποίο σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί την έκδοση F-35B (κάθετης απογείωσης/προσγείωσης).
- Αναβάθμιση του ρόλου της στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Συρία.
Ο νομικός «κόφτης» των ΗΠΑ και οι S-400
Πέρα από τις ισραηλινές αντιρρήσεις, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα προσκρούει σε σοβαρά νομικά εμπόδια εντός των ΗΠΑ. Η ενεργοποίηση του νόμου CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act) παραμένει σε ισχύ λόγω της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σε επιστολή του τον Αύγουστο προς μέλη του Κογκρέσου, επιβεβαίωσε ότι η θέση των ΗΠΑ δεν έχει αλλάξει: όσο η Τουρκία κατέχει τους ρωσικούς πυραύλους, η πόρτα των F-35 παραμένει κλειστή. Οποιαδήποτε αλλαγή θα απαιτούσε μια «καθαρή και μόνιμη» λύση στο ζήτημα των S-400, κάτι που η Άγκυρα αρνείται να πράξει μέχρι στιγμής.
Οι εναλλακτικές της Άγκυρας
Με το δρόμο για τα αμερικανικά stealth μαχητικά να φαίνεται κλειστός, η Τουρκία αναζητά εναλλακτικές λύσεις για να μην μείνει πίσω στην αεροπορική ισχύ, ειδικά τώρα που χώρες όπως η Ελλάδα ενισχύονται. Πρόσφατα, η Άγκυρα προχώρησε σε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά Eurofighter Typhoon, με τις πρώτες παραδόσεις να υπολογίζονται για το 2030, ενώ παράλληλα τρέχει το εγχώριο πρόγραμμα ανάπτυξης του μαχητικού KAAN, το οποίο όμως θα χρειαστεί χρόνια για να καταστεί πλήρως επιχειρησιακό.
Διαβάστε επίσης:
Ερντογάν: «Χωρίς παλαιστινιακό κράτος δεν υπάρχει ασφάλεια» – Μήνυμα για Γάζα, Συρία και Κυπριακό
F-35 στη Σαουδική Αραβία: Πώς μια συμφωνία του Τραμπ μπορεί να αλλάξει τους κανόνες στη Μέση Ανατολή
Τούρκοι: Η Ελλάδα γίνεται ο «κόμβος φυσικού αερίου» της Ευρώπης
Τουρκία
Ισραήλ
ΗΠΑ
Απόρρητο