Η Στρατηγική της Υποχώρησης: Πώς η «Pax Turca» γκριζάρει το μέλλον του Ελληνισμού

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα υπαρξιακό σταυροδρόμι, όπου η γεωγραφία και η ιστορία συγκρούονται με την πολιτική ατολμία. Ενώ τα εθνικά συμφέροντα επιτάσσουν την επέκταση της κυριαρχίας μας, η χώρα φαίνεται να έχει εγκλωβιστεί σε ένα φοβικό σύνδρομο που κοστίζει ακριβά, όχι μόνο σε διπλωματικό κεφάλαιο αλλά και σε εθνικό χώρο.

Η πραγματικότητα είναι σκληρή: Το Αιγαίο δεν είναι απλώς μια θάλασσα, είναι ένα ελληνικό αρχιπέλαγος, λειτουργικά και ιστορικά. Ωστόσο, η ελληνική πολιτεία διστάζει να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο, με κυριότερο όπλο την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Ο Μύθος των 12 Μιλίων και η Χαμένη ΑΟΖ

Για δεκαετίες, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα αναλώνεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Πρόκειται για μια τραγική πλάνη προτεραιοτήτων. Η ΑΟΖ είναι πολύ πιο σημαντική στρατηγικά, καθώς καλύπτει μια τεράστια έκταση, περίπου 500.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων — τέσσερις φορές την έκταση της ηπειρωτικής χώρας.

Η Ελλάδα έχει τέσσερις θάλασσες: το Ιόνιο, το Αιγαίο, το Κρητικό και την Ανατολική Μεσόγειο. Το στρατηγικό λάθος που διαπράττεται εδώ και 40 χρόνια είναι η πεποίθηση πως δεν μπορούμε να οριοθετήσουμε ζώνες με κανέναν, αν δεν λύσουμε πρώτα τα ζητήματα με την Τουρκία. Αυτή η στάση μας οδήγησε σε αδράνεια, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στην Άγκυρα να προωθήσει το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο και να επιβάλει de facto καταστάσεις.

Η Παγίδα της «Pax Turca» και τα Ήρεμα Νερά

Η Τουρκία δεν επιδιώκει απλώς λύση, αλλά επιβολή μιας «Τουρκικής Ειρήνης» (Pax Turca). Το δόγμα της είναι σαφές: «Θα έχουμε ήρεμα νερά, αρκεί να μην κινείστε πέρα από τα 6 μίλια». Ουσιαστικά, η Άγκυρα απαιτεί από την Ελλάδα να παραιτηθεί από κάθε κυριαρχικό δικαίωμα στην ανοιχτή θάλασσα, μετατρέποντας το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε τουρκική λίμνη.

Κάθε ελληνική πρωτοβουλία που επιχειρεί να σπάσει αυτόν τον αποκλεισμό (όπως ο αγωγός EastMed, τα θαλάσσια πάρκα ή η ηλεκτρική διασύνδεση με καλώδια), συναντά την τουρκική αντίδραση και, δυστυχώς, την ελληνική υποχώρηση. Το πρόσφατο παράδειγμα στην Κάσο, όπου η Ελλάδα «μάζεψε» το ερευνητικό σκάφος υπό την απειλή τουρκικών φρεγατών, στέλνει ένα επικίνδυνο μήνυμα αδυναμίας: ότι η Ελλάδα ζητά άδεια για να δραστηριοποιηθεί εντός της δικής της δυνητικής ΑΟΖ.

Ενέργεια και Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Η γεωπολιτική αδράνεια έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομική επιβίωση της χώρας. Η Ελλάδα εισάγει το 75% της ενέργειάς της, παραμένοντας εξαρτημένη, ενώ θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τον φυσικό της πλούτο. Ο λεγόμενος «Κάθετος Διάδρομος» φυσικού αερίου και οι προσπάθειες για ενεργειακή διασύνδεση είναι κρίσιμες, αλλά χωρίς την κατοχύρωση του θαλάσσιου χώρου, παραμένουν ευάλωτες στις ορέξεις της Τουρκίας.

Παράλληλα, η έλλειψη ενός εθνικού, ολοκληρωμένου Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού είναι εγκληματική. Ενώ η Τουρκία καταθέτει χάρτες στον ΟΗΕ και «γκριζάρει» το μισό Αιγαίο με τεκμηριωμένα σχέδια, η Ελλάδα διστάζει να εκδώσει επίσημους χάρτες που να αποτυπώνουν τα δικαιώματά της, φοβούμενη την κλιμάκωση. Το αποτέλεσμα; Οι ξένες εταιρείες διστάζουν να επενδύσουν και η ελληνική κυριαρχία συρρικνώνεται μέσω της διοικητικής πρακτικής (creeping jurisdiction) της γείτονος.

Το Μέλλον απαιτεί Υψηλή Στρατηγική

Ο κόσμος αλλάζει βίαια. Ο αναθεωρητισμός δεν πέθανε στην Ουκρανία, αντίθετα, γιγαντώνεται. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα δεν μπορεί να επιβιώσει με τακτικισμούς και επικοινωνιακά τεχνάσματα. Απαιτείται μια ενιαία Υψηλή Στρατηγική που θα συνδυάζει τη σκληρή ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων με την «έξυπνη ισχύ» της διπλωματίας και της οικονομίας.

Δεν αρκεί να επικαλούμαστε το Διεθνές Δίκαιο ως ευχολόγιο. Πρέπει να το εφαρμόσουμε στην πράξη, με οριοθετήσεις, με παρουσία του Στόλου στη θάλασσα (και όχι δεμένο στα λιμάνια) και με την ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Αν συνεχίσουμε να υποχωρούμε φοβούμενοι το «θερμό επεισόδιο», θα καταλήξουμε να χάσουμε την κυριαρχία μας χωρίς να πέσει ούτε μία τουφεκιά.

Το άρθρο βασίστηκε στις αναλύσεις και τις τοποθετήσεις από πάνελ του Ινστιτούτου «Αλέξανδρος Παπαναστασίου» με ομιλητές τους: Γιάννη Βαληνάκη (πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών), Αντιναύαρχο ε.α. Γρηγόρη Φενέκο, Κωστή Σταμπολή (ΙΕΝΕ), Στέλλα Κυβέλου (Καθηγήτρια Χωροταξίας) και Νικήτα Χιωτίνη.

Διαβάστε επίσης:

Στρατηγός Γκίνης: Η «κρυφή» αιτία της επίθεσης στον Δένδια – Τι τρέμει η Άγκυρα

Ελληνοτουρκικά: Η «παγίδα» του Τομ Μπάρακ και ο φόβος του Ερντογάν

Λίβανος – Ισραήλ: Το μυστικό σχέδιο για τη «Ζώνη Τραμπ» που αλλάζει τα δεδομένα