Γιατί το ιστορικό χαμηλό στην τουρκική λίρα προκαλεί πονοκέφαλο στην Αθήνα

Σε ιστορικό χαμηλό κινείται η τουρκική λίρα, η οποία έφτασε στις 44 λίρες στο δολάριο.

Το τουρκικό νόμισμα συνεχίζει να χάνει 17% κάθε χρόνο και η οικονομική δυσαρέσκεια συνήθως ωθεί σε εθνικιστική ρητορικής και αυξημένες προκλήσεις στο Αιγαίο, για τον αποπροσανατολισμό της τουρκικής κοινής γνώμης.

Οι δημοσκοπήσεις στην Τουρκία δείχνουν πως το 70% με 80% των πολιτών θεωρούν λάθος την οικονομική πολιτική με το κόστος ζωής να θεωρείται το Νο1 πρόβλημα.

Παρά την οικονομική κριση, τον υψηλό πληθωρισμό και την απώλεια των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών, η Τουρκία συνεχίσει τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο (ανατολικά του 25ου μεσημβρινού), απαιτεί την αποστρατικοποίηση των νησιών και διατηρεί το Casus Belli αν η Ελλάδα ασκήσει το δικαιώμά της για αύξηση των χρικών υδάτων στα 12 ν.μ..

Το 2018 η τουρκική λίρα υπέστη μεγάλη κρίση, χάνοντας περίπου το 40% της αξίας της μέσα σε λίγους μήνες (από 4,5 σε πάνω από 7 λίρες ανά δολάριο). Την ίδια περίοδο σημειώθηκε απότομη αύξηση των τουρκικών υπερπτήσεων πάνω από ελληνικά νησιά (πάνω από 30 μόνο τον Απρίλιο), επεισόδια με πολεμικά πλοία και τη βραχονησίδα Ανθρωποφάγος – Φούρνοι.

Εν μέσω συνεχιζόμενης πτώσης της λίρας και των επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19, το 2020, η Τουρκία προχώρησε σε έντονες ενέργειες, κυρίως με το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο ενώ παράλληλα αυξήθηκαν και οι δραστηριότητες στον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Η οικονομική πίεση συνδυάστηκε για άλλη μία φορά με γεωπολιτική ευκαιρία.

Η Τουρκία βίωσε μία από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της τα χρόνια 2021-2022, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 85% και τη λίρα να καταρρέει. Στο Αιγαίο καταγράφηκαν δεκάδες υπερπτήσεις, εκδόθηκαν πολλαπλες Navtex ενώ η τουρκική ηγεσία ενέτεινε τη ρητορική για «γκρίζες ζώνες» και αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών.

Το 2023, μετά τις προεδρικές εκλογές, η λίρα υπέστη νέα απότομη πτώση (περίπου 20% σε σύντομο χρονικό διάστημα). Την ίδια περίοδο εντάθηκε και πάλι η τουρκική ρητορική και οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο.

Έως τον Απρίλιο του 2026 και ενώ η τουρκική λίρα έφτασε σε νέο ιστορικό χαμηλό και με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα (~31%), η Τουρκία εξέδωσε Navtex που «μοιράζουν» το Αιγαίο ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και επανέλαβε τις απαιτήσεις αποστρατιωτικοποίησης 16 νησιών, αυξάνοντας την επιθετική ρητορική.

Εγρήγορση όσο η τουρκική λίρα παραμένει σε ιστορικά χαμηλά

Όσο η λίρα παραμένει σε ιστορικά χαμηλά και η εσωτερική δυσαρέσκεια μεγαλώνει, τόσο περισσότερο πρέπει η Ελλάδα να είναι σε εγρήγορση, χωρίς όμως να πέφτει στην παγίδα της υπερβολικής αντίδρασης.

Διαβάστε επίσης:

Rafale F5: Η κακή εξέλιξη για την Ελλάδα που όμως μπορεί να της βγει σε «χρυσό»

Scorpene ή Type 214 το μήνυμα της METLEN