Παρά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τις κατά καιρούς θετικές νύξεις από τον Ντόναλντ Τραμπ για «ξεπάγωμα» της υπόθεσης των F 35, η πραγματικότητα στο πρόγραμμα του στελθ μαχητικού αεροσκάφους παραμένει πιο σκληρή και καθορίζεται από μια κρίσιμη παράμετρο, το ισραηλινό τεχνολογικό αποτύπωμα και το δικαίωμα βέτο που μπορεί να ασκήσει το Τελ Αβίβ όταν θεωρεί ότι απειλείται η ποιοτική του υπεροχή.

Το Ισραήλ δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα ως μια απλή εμπορική πώληση αλλά ως θέμα στρατηγικής ασφάλειας, καθώς η δική του έκδοση του F 35, το F 35I Adir, έχει ενσωματώσει εγχώρια συστήματα και διασυνδέσεις που θεωρούνται εξαιρετικά ευαίσθητες. Σε αυτό το πλαίσιο Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έμμεση πρόσβαση της Τουρκίας σε τεχνολογίες ή επιχειρησιακά δεδομένα θεωρείται απαράδεκτη.

Από την αμερικανική πλευρά, το εμπόδιο δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και θεσμικό. Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα το 2020 λόγω των S 400 και η επιστροφή προϋποθέτει συγκεκριμένες δεσμεύσεις, με το Κογκρέσο να κρατά ακόμη ισχυρά εργαλεία μπλοκαρίσματος μέσω νομοθεσίας και όρων πιστοποίησης.

Εδώ μπαίνει η ουσία. Ακόμη κι αν υπάρξει πολιτική βούληση στον Λευκό Οίκο, το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει καθαρά το πλεονέκτημά του και να αποτρέψει μια νέα ισορροπία αέρα στην Ανατολική Μεσόγειο. Και σε τέτοιες υποθέσεις, οι «κόκκινες γραμμές» δεν αλλάζουν εύκολα.