Η Μονή Σινά βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη συμφωνία με την Αίγυπτο, η οποία επιδιώκει να διασφαλίσει τη συνέχιση της μοναστικής ζωής και να αντιμετωπίσει τις δικαστικές εκκρεμότητες για την ιστορική Μονή Αγίας Αικατερίνης. Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών ανακοίνωσε το Σάββατο 24 Οκτωβρίου ότι είναι έτοιμος να προχωρήσει στην υπογραφή, χωρίς όμως να έχει καθοριστεί ακόμη ημερομηνία.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, η οποία συμμετείχε ενεργά στις προσπάθειες διευθέτησης. Ωστόσο, η συμφωνία αφορά την αιγυπτιακή κυβέρνηση και τη Σιναϊτική Αδελφότητα. Η ελληνική διπλωματική στήριξη δεν σημαίνει ότι η Αθήνα αποκτά ιδιοκτησιακά δικαιώματα στη Μονή.

Ο Συμεών εξασφάλισε την υποστήριξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των Πατριαρχείων Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας, καθώς και των Εκκλησιών Ελλάδας και Κύπρου. Οι πέντε Εκκλησίες εξέφρασαν εγγράφως τη στήριξή τους, επιτρέποντας στον Αρχιεπίσκοπο να προχωρήσει με ευρύτερη εκκλησιαστική συναίνεση.

Τι επιδιώκει να προστατεύσει η συμφωνία

Η μεγάλη διαμάχη άρχισε να παίρνει επικίνδυνη τροπή μετά την απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας, στις 28 Μαΐου 2025. Το αιγυπτιακό δικαστήριο αναγνώρισε δικαιώματα χρήσης θρησκευτικών χώρων από τη Μονή, αλλά αντιμετώπισε ως κρατική περιουσία εκτάσεις για τις οποίες υπήρχαν ιδιοκτησιακές διεκδικήσεις.

Η υπόθεση αφορούσε συνολικά 71 ακίνητα και έφερε στην επιφάνεια τη διαφορά ανάμεσα στην κυριότητα ενός ακινήτου και στο δικαίωμα να συνεχίσει η Μονή να το χρησιμοποιεί.

Τον Οκτώβριο του 2025, η ελληνική κυβέρνηση είχε παρουσιάσει μια προκαταρκτική συνεννόηση που προέβλεπε τη διατήρηση του θρησκευτικού χαρακτήρα της Μονής, την απαγόρευση μετατροπής των λατρευτικών χώρων και τη μέριμνα για την παραμονή των μοναχών.

Αυτές είναι οι βασικές επιδιωκόμενες εγγυήσεις και της σημερινής διαδικασίας. Η νέα ανακοίνωση διευκρινίζει ότι το σχέδιο εξετάστηκε επί περισσότερο από έναν χρόνο, υποβλήθηκαν προτάσεις βελτίωσης και συντάχθηκε ειδική μελέτη για την τεκμηρίωση των ακινήτων.

Το κρίσιμο σημείο είναι το ιδιοκτησιακό. Η εξασφάλιση της λειτουργίας της Μονής δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση της κυριότητάς της σε όλες τις εκτάσεις. Χωρίς το πλήρες τελικό κείμενο της συμφωνίας και τα συνοδευτικά έγγραφα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κάθε σχετική διεκδίκηση έχει ικανοποιηθεί.

Η δικαστική εκκρεμότητα και η UNESCO

Υπάρχει επίσης η διαδικασία ενώπιον του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της Αιγύπτου. Ο Αρχιεπίσκοπος εκτιμά ότι η προωθούμενη συμφωνία καθιστά πλέον περιττή την έκδοση απόφασης. Πρόκειται όμως για τη δική του εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένη δικαστική πράξη που τερματίζει τη διαδικασία.

Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η προστασία της περιοχής γύρω από τη Μονή. Η UNESCO, με απόφασή της μέσα στο 2026, ζήτησε να διατηρηθεί η αναστολή εργασιών του μεγάλου τουριστικού σχεδίου στην περιοχή, μέχρι να εξεταστούν οι σχετικές επιπτώσεις στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Η Αίγυπτος οφείλει να υποβάλει νέα έκθεση έως την 1η Φεβρουαρίου 2027.

Για την ελληνική πλευρά, η επιτυχία θα είναι να αποκτήσει η ιστορική Μονή σαφείς και εφαρμόσιμες εγγυήσεις για τη συνέχιση της λειτουργίας της, χωρίς να χαθούν δικαιώματα που διεκδικεί εδώ και δεκαετίες.

Η υπογραφή θα αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία. Η επόμενη θα είναι η εφαρμογή της συμφωνίας, ιδιαίτερα στα ακίνητα για τα οποία οι δύο πλευρές είχαν διαφορετικές νομικές θέσεις.