Η Τουρκία αμφισβητεί τους νέους μουφτήδες σε Ξάνθη και Κομοτηνή, προκαλώντας νέα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση για τη Θράκη. Στις 24 Οκτωβρίου, δύο ημέρες μετά τη δημοσίευση των διορισμών στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε από την Ελλάδα να αναγνωρίσει τους μουφτήδες που η Άγκυρα θεωρεί εκλεγμένους. Λίγες ώρες αργότερα παρενέβη και ο πρόεδρος της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, Νουμάν Κουρτουλμούς.

Στην Ξάνθη διορίστηκε ο Σιουκρή Σερίφ Δαμάδογλου και στην Κομοτηνή ο Μπιλάλ Καρά Χαλήλ, έπειτα από τη διαδικασία που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία. Η θητεία τους είναι πενταετής, με δυνατότητα μίας ανανέωσης.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ, με την ανακοίνωση αριθ. 207, κατηγορεί την Αθήνα ότι παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία της μειονότητας. Χαρακτηρίζει τους διορισμούς προσπάθεια επιβολής θρησκευτικών ηγετών και ζητά την αναγνώριση εκείνων που θεωρεί νόμιμα εκλεγμένους.

Ο Κουρτουλμούς προχώρησε ακόμη περισσότερο στην πολιτική κριτική, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αρνείται την τουρκική ταυτότητα της μειονότητας και παρεμβαίνει στην επιλογή των θρησκευτικών εκπροσώπων της.

Τι άλλαξε από την προηγούμενη τουρκική παρέμβαση

Η Άγκυρα είχε διατυπώσει σχεδόν τις ίδιες θέσεις στις 8 Απριλίου 2026, με την ανακοίνωση αριθ. 66. Τότε είχε αντιδράσει στην επιλογή μουφτή στο Διδυμότειχο και στην προοπτική εφαρμογής της ίδιας διαδικασίας στην Ξάνθη και την Κομοτηνή.

Υπάρχει όμως μια ουσιαστική διαφορά. Τον Απρίλιο η τουρκική αντίδραση αφορούσε κυρίως μια διαδικασία που βρισκόταν σε εξέλιξη. Τον Οκτώβριο οι αποφάσεις έχουν πλέον ολοκληρωθεί και οι δύο νέοι μουφτήδες έχουν διοριστεί επισήμως.

Επομένως, η τουρκική θέση δεν είναι καινούργια. Καινούργιο είναι το γεγονός απέναντι στο οποίο στρέφεται. Η Άγκυρα δεν ζητά πλέον μόνο να αλλάξει ο τρόπος επιλογής των μουφτήδων, αλλά αμφισβητεί ευθέως τους διορισμούς που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Η Συνθήκη της Λωζάννης και η ελληνική απάντηση

Το δεύτερο σημείο της αντιπαράθεσης αφορά τον χαρακτήρα της μειονότητας. Η Τουρκία χρησιμοποιεί τον όρο «τουρκική μειονότητα», ενώ η Ελλάδα αναγνωρίζει τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923.

Στις 9 Απριλίου, απαντώντας στην προηγούμενη τουρκική ανακοίνωση, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ξεκαθαρίσει ότι η Συνθήκη της Λωζάννης δεν προβλέπει εκλογή των μουφτήδων από τη μειονότητα.

Η Αθήνα είχε επίσης επισημάνει ότι οι μουφτήδες ασκούν, πέρα από τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, και συγκεκριμένες δικαιοδοτικές και διοικητικές αρμοδιότητες. Αυτό αποτελεί βασικό επιχείρημα της ελληνικής πλευράς για τον θεσμικό τρόπο επιλογής τους.

Ο νόμος 4964/2022 προβλέπει τη συμμετοχή Συμβουλευτικής Επιτροπής 33 μελών της μουσουλμανικής μειονότητας στη διαδικασία αξιολόγησης των υποψηφίων. Η ελληνική διπλωματία είχε υπενθυμίσει ακόμη ότι στην ίδια την Τουρκία οι μουφτήδες διορίζονται.

Η νέα παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία επειδή δεν περιορίστηκε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Η δημόσια τοποθέτηση του προέδρου της Εθνοσυνέλευσης έδωσε πρόσθετο θεσμικό βάρος σε μια ήδη γνωστή τουρκική διεκδίκηση.

Οι δύο παρεμβάσεις της 24ης Οκτωβρίου δεν συνοδεύτηκαν από ανακοίνωση συγκεκριμένων αντιμέτρων. Κατέδειξαν όμως ότι η Άγκυρα επιμένει στην αμφισβήτηση των ελληνικών αποφάσεων για τους μουφτήδες. Η διαφωνία που τον Απρίλιο αφορούσε μια διαδικασία επιλογής αφορά πλέον δύο ολοκληρωμένους διορισμούς.