Ο Τζιχάτ Γιαϊτζί πήρε τέσσερις διαφορετικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο — την κυπριακή αεράμυνα, την παρουσία ελληνικών F-16, την τριμερή Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου και τη στενότερη αμυντική συνεργασία της Λευκωσίας με δυτικές χώρες — και τις ένωσε σε ένα ενιαίο σενάριο «περικύκλωσης» της Τουρκίας.

Σε νέα παρέμβασή του στο Haber365, ο απόστρατος υποναύαρχος χαρακτήρισε την ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας όχι ως αποτροπή αλλά ως «επιθετική ικανότητα». Υποστήριξε μάλιστα ότι τα ισραηλινά συστήματα υπάρχουν ώστε Ελλάδα και Κύπρος να μπορούν να κινηθούν στρατιωτικά κατά της Τουρκίας ή των Κατεχομένων και μίλησε για «πειρατική συμμαχία» εναντίον της Άγκυρας.

Η θεσμική βαρύτητα χρειάζεται εδώ προσοχή. Ο Γιαϊτζί δεν εκπροσωπεί σήμερα την τουρκική κυβέρνηση ούτε τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις. Είναι όμως πρώην επιτελάρχης του τουρκικού Ναυτικού, πρόεδρος του TÜRKDEGS και ένα από τα πρόσωπα που έχουν συνδεθεί στενά με τη «Γαλάζια Πατρίδα». Οι παρεμβάσεις του έχουν επομένως πολιτικό ενδιαφέρον χωρίς να μπορούν να παρουσιάζονται ως επίσημη θέση της Άγκυρας.

Από τα Barak MX στον «κλοιό» γύρω από την Τουρκία

Τα γεγονότα πάνω στα οποία χτίζει την επιχειρηματολογία του είναι πραγματικά. Την 1η Οκτωβρίου η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσίασε για πρώτη φορά δημόσια το Barak MX, ενώ στην παρέλαση συμμετείχαν ελληνικά F-16 Viper, αιγυπτιακό μεταγωγικό C295 και στρατιωτικά τμήματα από ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία και Αίγυπτο.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε χαρακτηρίσει την αναβάθμιση της αποτρεπτικής ισχύος της Κύπρου ύψιστη προτεραιότητα. Το ίδιο το Barak MX περιγράφεται από την κατασκευάστρια IAI ως ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας. Η θέση ότι αποκτήθηκε για να επιτρέψει μια ελληνική ή κυπριακή επίθεση εναντίον της Τουρκίας αποτελεί ερμηνεία του Γιαϊτζί και όχι δηλωμένη αποστολή του συστήματος.

Η σύγκριση με τη Συμφωνία της Μέκκας

Στις 22 Σεπτεμβρίου Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος συμφώνησαν στο Κάιρο να ενισχύσουν τον στρατιωτικό συντονισμό, τις κοινές ασκήσεις, την προστασία ενεργειακών υποδομών και τη δυνατότητα συντονισμένης αντίδρασης απέναντι σε απειλές. Το επίσημο κείμενο δεν περιλαμβάνει ρήτρα που να αντιμετωπίζει αυτομάτως μια επίθεση σε μία χώρα ως επίθεση και στις τρεις.

Αντίθετα, η Συμφωνία της Μέκκας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν προβλέπει ρητά ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Η τουρκική πλευρά την παρουσίασε ως καθαρά αμυντική συμφωνία που δεν στρέφεται εναντίον άλλης χώρας.

Η παρέμβαση Γιαϊτζί αποκτά έτσι μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το αφήγημα που επιχειρεί να εγκαταστήσει: διαφορετικές αμυντικές συνεργασίες, προμήθειες και ασκήσεις συνδέονται μεταξύ τους και παρουσιάζονται ως ένα ενιαίο αντιτουρκικό μέτωπο. Το επόμενο πραγματικό τεστ θα είναι αν αυτή η γλώσσα περάσει από τον χώρο της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε κυβερνητικές δηλώσεις ή σε ευρύτερο τμήμα των μεγάλων τουρκικών μέσων. Τότε η πολιτική της βαρύτητα θα είναι σαφώς διαφορετική.