Η Άγκυρα επανέφερε επισήμως το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, αυτή τη φορά μέσα από ενημέρωση του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή δεν προέρχεται από τουρκικό μέσο ενημέρωσης ή αναλυτή, αλλά από πηγές του ίδιου του υπουργείου και συνοδεύεται από αναφορά στα «μέτρα» που λαμβάνει η Τουρκία.

Σύμφωνα με την τουρκική θέση, το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στα νησιά δεν μπορεί να μεταβάλει αυτό που η ίδια χαρακτηρίζει ως αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς και καλεί την Αθήνα να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που θεωρεί ότι απορρέουν από τις συγκεκριμένες συνθήκες.

Η διατύπωση γίνεται αυστηρότερη όταν το τουρκικό ΥΠΑΜ ζητά από την Ελλάδα να αποφεύγει δραστηριότητες που «μπορούν να βλάψουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή». Παράλληλα, στην επίσημη τουρκική ενημέρωση επαναλαμβάνεται ότι η Τουρκία παρακολουθεί τις εξελίξεις και λαμβάνει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της.

Η διαφωνία που παραμένει ανοιχτή στο Αιγαίο

Δεν πρόκειται για νέα τουρκική διεκδίκηση. Η αποστρατιωτικοποίηση αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα βασικά σημεία της ελληνοτουρκικής διαφωνίας. Η Αθήνα απορρίπτει την τουρκική ερμηνεία και συνδέει την αμυντική παρουσία στα νησιά με το δικαίωμα αυτοάμυνας, επικαλούμενη μεταξύ άλλων την τουρκική στρατιωτική παρουσία απέναντι από τα ελληνικά νησιά και την απειλή χρήσης βίας.

Η χρονική στιγμή της νέας τοποθέτησης έχει επίσης το δικό της πλαίσιο. Οι δηλώσεις έγιναν ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η μεγάλη τουρκική άσκηση Denizkurdu-I/2026 σε Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Τουρκικά μέσα, μεταξύ των οποίων η Akşam, πρόβαλαν άμεσα το μήνυμα του υπουργείου προς την Ελλάδα, μεταφέροντας την επίσημη θέση από τη στρατιωτική ενημέρωση στην εσωτερική δημόσια συζήτηση.

Η Άγκυρα επομένως δεν αλλάζει τη γνωστή θέση της για τα νησιά. Την επαναφέρει όμως θεσμικά και τη συνδέει ξανά με την περιφερειακή ασφάλεια και με τη λήψη τουρκικών μέτρων. Έτσι, ένα από τα παλαιότερα σημεία τριβής στο Αιγαίο παραμένει ενεργό ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας.